246-бап. Өтеусіз алынған мүлік
Тәжірибедегі мысал
Жабдық тегін алынды
ЖШС 2026 жылдың мамырында серіктесінен құны 500 000 ₸ жабдықты өтеусіз алды. Бұл ЖШС-ның 500 000 ₸ мөлшеріндегі табысы, ол 2026 жылы — мүлік алынған кезеңде танылады (1–2-тармақтар). Жабдықты берген тарап үшін берілген мүліктің құны табыс деп танылмайды (238-бап).
Шартты сандармен берілген Buhpracticum оқу мысалы. Мөлшерлемелер мен мерзімдер — бап мәтіні бойынша; есептеу алдында қолданыстағы АЕК пен өңіріңіздегі мәслихат шешімдерін тексеріңіз.
Бап мәтіні
Егер осы Кодекстің 242-бабында өзгеше белгіленбесе, салық төлеуші өтеусіз алған кез келген мүліктің, оның ішінде жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің құны оның кірісі болып табылады. Заңды тұлғаның қатысушысынан өтеусіз алынған мүлік түріндегі кіріске, оның ішінде осындай заңды тұлғаның меншікті капиталы құрамындағы қайта бағалаудан болатын құн өсімі есебінен заңды тұлғаның жарғылық капиталын ұлғайту жолымен осындай заңды тұлғаның жарғылық капиталына салымды ұлғайту жатады.
Өтеусіз алынған мүлік, оның ішінде жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер түріндегі кіріс осындай мүлік алынған, жұмыстар орындалған, қызметтер көрсетілген салықтық кезеңде танылады.
Өтеусіз алынған мүлік, оның ішінде жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер түріндегі кірістің мөлшері халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және (немесе) Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес бухгалтерлік есепке алу деректері бойынша, бірақ беруші тараптың құжаттарында көрсетілген қосылған құн салығы ескеріле отырып, осындай мүлікті беруге байланысты ресімделген құжатта көрсетілген құннан төмен емес болып айқындалады.
МКК: сұрақ — жауап
Мүлікті өтеусіз берген кезде табыс кімде және қай кезеңде туындайды?
Алушыда: өтеусіз алынған мүліктің, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны — оның табысы, егер 242-бапта өзгеше белгіленбесе. Табыс мүлік алынған, жұмыстар орындалған, қызметтер көрсетілген кезеңде танылады. (246-баптың 1–2-тармақтары)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 238-бабының 1–2-тармақтары. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Менің жазбаларым
Жазбаларды тек сіз көресіз. Әзірге олар осы браузерде сақталады.
Ақпарат мына сайттан алынды: «Әділет» ҰЦҚЖ (adilet.zan.kz). Мәтін редакциясы: 01.07.2026.
Бухгалтерге арналған түсініктеме · Buhpracticum
Осы баптың практикалық талдауын — не өзгерді, кімге қатысты және 1С-те не істеу керек — Buhpracticum курстарында қарастырамыз.