МКК сұрақтары мен жауаптары
Мемлекеттік кірістер комитетінің жинақтарынан салық төлеушілердің жиі қойылатын сұрақтары. Жауаптар — жаңа Салық кодексі бойынша қысқаша, баптарға сілтемелермен; МКК-ның толық жауабы — дереккөз сілтемесінде. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.
1-бөлім. Жалпы ережелер · 2
Салықтық берешек қандай сомада болғанда шотты бұғаттауы мүмкін?
Қамтамасыз ету шаралары берешек шекті мөлшерден — 20 АЕК-тен (жылдың 1 қаңтарындағы) кем болмағанда, әр тәсіл үшін жеке қолданылады. МКК деректері бойынша шоттардан өндіріп алу 20 АЕК-тен бастап берешекке қолданылады — 2026 жылы бұл 86 500 ₸. (5-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Декларациялау кезінде бағалы қағаздарға нені жатқызуға болады?
Бағалы қағаздарға байланысты ұғымдар Кодекстің 18-бабында берілген. МКК декларациялау кезінде оларға, атап айтқанда, акцияларды, облигацияларды, инвестициялық қорлардың пайларын, туынды қаржы құралдарын және депозитарлық қолхаттарды жатқызады. (18-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 1-бабы 1-тармағының 4) тармақшасы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.3-бөлім. Салықтық әкімшілендіру · 6
2026 жылы ҚҚС бойынша міндетті есепке қою шегі қандай?
Жылдың 1 қаңтарында қолданыста болған 10 000 АЕК мөлшеріндегі айналым. 2026 жылғы 4 325 ₸ АЕК бойынша бұл — 43 250 000 ₸. (99-баптың 2) тармақшасы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.ҚҚС төлеуші тіркеу есебінен қашан шыға алады?
Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптен арнаулы салық режиміне өткенде, сондай-ақ қызметті тоқтатқанда немесе таратылғанда. 2026 жылдан бастап айналымның аздығына байланысты ерікті түрде есептен шығу мүмкін емес — бапта мұндай негіз жоқ. (103-баптың 1-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Дүкенде чек бермесе не істеу керек?
Қазақстанда ақшалай есеп айырысулар 110-бапта көрсетілген жағдайларды қоспағанда, деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машинасын міндетті түрде қолдана отырып жүргізіледі. ББМ қолдану тәртібін бұзғаны үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс бойынша жауаптылық көзделген. (110-баптың 1-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 166-бабының 1-тармағы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.2026 жылы тапсырылған салықтық есептілікті кері қайтарып алуға бола ма?
Жоқ. Салықтық есептілік кері қайтарылмайды (тауарлардың әкелінгені және жанама салықтардың төленгені туралы өтінішті қоспағанда). Қателер қосымша есептілікпен немесе хабарлама бойынша есептілікпен түзетіледі (116-бап). (115-баптың 9-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Декларацияда қате жібердім — қалай түзетемін?
Түзетулер қатысты болатын салықтық кезең үшін қосымша салықтық есептілікті (немесе хабарлама бойынша есептілікті) тапсырыңыз. (116-баптың 1-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 211-бабының 1-тармағы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Көлік салығын төлемедім — не болады және берешек сомасын қайдан білуге болады?
Жеке тұлғаның 1 АЕК-тен (1 қаңтардағы) асатын берешегін салық органы өндіріп алады: берешек туралы хабарламаның орындалу мерзімі өткеннен кейін салықтық бұйрық шығарылады, оны 5 жұмыс күні ішінде орындау керек. Берешек сомасын МКК өз порталында, e-Salyq Azamat қосымшасында және банк қосымшаларында тексеруді ұсынады. (190-баптың 1–2-тармақтары)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 128-бабының 1-тармағы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.5-бөлім. Корпоративтік табыс салығы · 3
Мүлікті өтеусіз берген кезде табыс кімде және қай кезеңде туындайды?
Алушыда: өтеусіз алынған мүліктің, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны — оның табысы, егер 242-бапта өзгеше белгіленбесе. Табыс мүлік алынған, жұмыстар орындалған, қызметтер көрсетілген кезеңде танылады. (246-баптың 1–2-тармақтары)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 238-бабының 1–2-тармақтары. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Жалпыға бірдей белгіленген режимде оңайлатылған декларациядағы ЖК-дан сатып алуды шегерімге жатқызуға бола ма?
Жоқ. Оңайлатылған декларациядағы тұлғалардан (алынған күнгі жағдай бойынша) сатып алынған тауарларға, жұмыстарға және көрсетілетін қызметтерге жұмсалған шығыстар шегерімге жатқызылмайды. Тауарды алған күн — нақты беру күні, жұмыстар мен қызметтерді алған күн — актіге қол қойылған күн. (286-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.КТС бойынша аванстық төлемдерді кім төлемейді?
Атап айтқанда, алдыңғы жылдың алдындағы салықтық кезеңдегі жиынтық жылдық табысы 600 000 АЕК-тен аспайтын ұйымдар және жаңадан құрылған ұйымдар — тіркелген жылы және келесі жылы. Сондай-ақ 329–331-баптардың шарттарын сақтаған жағдайда коммерциялық емес ұйымдар мен мүгедектігі бар адамдардың ұйымдары босатылады. (348-баптың 1-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.6-бөлім. Жеке табыс салығы · 5
Жаңа Салық кодексінде ЖТС мөлшерлемелері қандай?
Прогрессивті шкала: 8 500 АЕК-ке дейінгі жылдық табыстан 10% және асқан бөлігінен 15%. Дивидендтер — 230 000 АЕК-ке дейін 5%, одан асқан бөлігінен 15%. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК — 230 000 АЕК-ке дейін 10%, одан жоғары — 15%. Жеке практика — 9%. (363-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.2026 жылдан бастап жеке тұлғаларда қандай салықтық шегерімдер бар?
Жеке салықтық шегерімдердің үш түрі: әлеуметтік төлемдер бойынша шегерім, базалық шегерім және әлеуметтік шегерімдер. Базалық шегерім — әр ай үшін 30 АЕК (403-бап). (401-баптың 1-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Жалпыға бірдей декларациялау кезінде жеке тұлғалардың екі декларациясының айырмашылығы неде?
Кірістер мен мүлік туралы декларация (270.00 нысаны) жыл сайын тапсырылады: онда күнтізбелік жылдағы кірістер мен мүлікке жұмсалған шығыстардың көздері көрсетіледі. Активтер мен міндеттемелер туралы декларация (250.00 нысаны) — «кіріс» декларациясы, бір рет тапсырылады (422–424-баптар). (417–418-баптар)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 630-бабының 7-тармағы, 633-бабының 4-тармағы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.«Басқа» мүлікті 31 желтоқсандағы жағдай бойынша бағалауды Жаңа жылға дейін үлгеру керек пе?
Жоқ. Бірлігінің құны 1000 АЕК-тен асатын мүлікті активтер туралы декларацияда бағалаушы есебіндегі 31 желтоқсандағы құны бойынша көрсетуге болады, ал бағалаудың өзін декларацияны тапсыру мерзімінен кешіктірмей жүргізу керек (424-бап). Бұл ереже мемлекеттік тіркеуге жататын мүлікке қолданылмайды. (423-баптың 3-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 631-бабының 4-тармағы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.Қызметкерлері бар оңайлатылған декларациядағы ЖК қандай есептер тапсырады?
910.00 оңайлатылған декларациясын — жартыжылдық үшін, одан кейінгі екінші айдың 15-іне дейін (727-бап). Қызметкерлердің табыстары бойынша салық агенті ретінде — ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларацияны есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-іне дейін (МКК жауабы бойынша — тоқсан сайын). (445-баптың 1-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.7-бөлім. Қосылған құн салығы · 1
Орындалған жұмыстар актісінде қол қойылған бірнеше күн бар — ҚҚС үшін айналым күні қайсысы?
Көрсетілген күндердің ең кейінгісі. (460-баптың 15-тармағы)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, өтініштерге жауаптар, 15.09.2025; МКК мына норма бойынша жауап берген: 2017 ж. Кодекстің 379-бабының 15-тармағы. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.9-бөлім. Әлеуметтік салық · 2
Оңайлатылған декларациядағы ЖК мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандар әлеуметтік салық төлей ме?
Жоқ. Арнаулы салық режимдеріндегі тұлғалар — өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған, оңайлатылған декларация негізіндегі және шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған режимдердегілер — әлеуметтік салық төлеушілер болып табылмайды. (555-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.2026 жылы әлеуметтік салық мөлшерлемесі қандай?
Негізгі мөлшерлеме — 6%; өз ауыл шаруашылығы өнімін өндіру және қайта өңдеу үшін — 1,8%. ЖК мен жеке практикамен айналысатын адамдар тіркелген сома төлейді: өзі үшін 2 АЕК және әр қызметкер үшін 1 АЕК. Оңайлатылған декларациядағы ЖК мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандар әлеуметтік салық төлемейді (555-бап). (557-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.12-бөлім. Мүлік салығы · 1
Мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабын (701.01) кім тапсырады?
Есептік салық сомасы 300 АЕК-тен (жылдың 1 қаңтарындағы) асатын мүлік салығын төлеушілер. МКК түсіндірмесі бойынша бұлар — заңды тұлғалар мен ЖК, оңайлатылған декларациядағы ЖК-ны қоспағанда. (596-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.16-бөлім. Арнаулы салық режимдері · 2
Оңайлатылған декларацияда және өзін-өзі жұмыспен қамтығандарда салық мөлшерлемесі қандай?
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарда ЖТС мөлшерлемесі — 0%, тек әлеуметтік төлемдер қалады. Оңайлатылған декларацияда — 4%, мәслихат оны 50%-дан аспайтын шамада өзгерте алады (726-бап). (720-бап)
2026 жылы оңайлатылған декларацияны кім қолдана алады?
Күнтізбелік жылдағы табысы 600 000 АЕК-тен аспайтын, қызмет түрі Үкімет бекіткен тыйым салынған тізбеге кірмейтін ЖК мен заңды тұлғалар — ҚР резиденттері. Режимді, атап айтқанда, басқа заңды тұлғалардың қатысу үлесі 25%-дан асатын заңды тұлғалар қолдана алмайды. (723-бап)
Қысқаша — жаңа Кодекс бойынша, Buhpracticum баяндауы. Сұрақ мына жинақтан: ҚР ҚМ МКК, Салық кодексі бойынша ТОП-50 сұрақ, 06.01.2026. МКК түсіндірмелері нормативтік құқықтық акт болып табылмайды.